10 Maddede Ergenler ile Çatışma Çözümü

29 Eyl 2016

 

Ergenlik ya da onların kendi deyimleriyle “gençlik” zor bir dönem velhasıl… Bu dönemde fiziksel, duygusal, sosyal alanda pek çok değişim yaşandığını bilmekteyiz. Ancak biz ebeveynlerin çocuğumuzun genç olduğunu kabullenmek noktasında, ergenlerin ise değişen vücuduna oranla ön beyin bölgelerinin hala gelişmekte olduğu ve bu yüzden hata yapma ihtimalinin yetişkinlere göre daha yüksek olduğunu kabullenmek noktasında sıkıntı yaşadığı aşîkar! Kısacası hem gençlerin hem de yetişkinlerin kabullenemediği durumlar ve buna bağlı aile içi rol değişimleri problemleri tetikliyor ve kendinizi çatışma içinde buluyorsunuz. Eve geç gelmeleri başlayan, arkadaşlarıyla daha çok zaman geçirmek isteyen özgürlükçü bir gence karşı çocuğunun faturası büyük ve geri dönüşü olmayan hatalara düşmesinden endişelenen ebeveynler… Hal böyleyken çatışmalar sarmalında boğulan ebeveyne can simidi uzatmak gerek diye düşündük.

2426

İşte ergenler ile çatışma çözümü tüyoları;

1.Çatışma çıktığında kısa bir süre durun ve düşünün.

Öfke yönetiminde olduğu gibi çocuğunuz ile aranızda çatışma çıktığında bir durmak ve düşünmek hem size zaman kazandırır, hem de size yetişkin olduğunuzu hatırlatarak geçmişten getirdiğiniz yüklerinizin hesabını çocuğunuza ödetmenizi engeller.

2.Çatışma sırasında hedeflerinizin ne olduğunu düşünün.

Amacınız güç göstermek  ve çocuğunuzla ego savaşına girmek mi? Yoksa çocuğunuzun hırçınlığının ardındaki çaresizliği ve korkuyu görerek ona yardım etmek mi? Hedefi doğru belirlemek çatışmanın seyrini kazanca çevirmek noktasında kilit rol oynayacaktır.

3.Ergenlik dönemindeki genç ile konuşurken sadece sözlere takılmayın.

Ergenlik döneminde irade merkezi olan beynin ön bölümü (prefrontal korteks) gelişmeye devam etmektedir. Dolayısıyla bu dönemde bulunan gencin tutarsız konuşmalar yapması kadar olağan bir durum yoktur. Sözlerin ardındaki duyguları görmeye çalışmak onu anlamak için önemlidir. Kimi zaman bazı sözleri öylesine söyleyerek duygu boşaltmak isteyebilir. Aslında şunu kastettin, amacın şuydu gibi sen dilinden oluşan ve düşünceye odaklanan ifadeler duyguların dışa vurumunu ketleyecek, çatışmayı girift bir hale sokacaktır.

4.Ergenle iletişimde anahtar unsurlardan biri de “güven”dir.

Bu dönemde gelişim dönemiyle ilgili sorumluluklar vermek ve çocuğunuza güven duyduğunuzu hissettirmeniz önemlidir. Örneğin arkadaşlarıyla dışarıda yalnız başına buluşmasına izin verebilirsiniz. Ancak arkadaşlarıyla buluştuğu yeri söylemesini isteyebilirsiniz ve alkollü bir mekana gitmesine izin vermeyebilirsiniz. Aşırı yasakçı ebeveynlik ya da sınırsız aşırı serbest ebeveynlik benlik sınırlarını zedeler ve çocuğun güven geliştirmesini engeller. Bu yüzden bazı şeylere izin vererek güvenmeli, ona zarar veren şeyleri onunla bir yetişkin gibi konuşarak mantık çerçevesinde izin vermemeli ve onun bu konudaki fikirlerini ve duygularını ifade etmesine izin vermelisiniz.

image

5.Çatışma sırasında kişiliğine değil, davranışlarına odaklanın.

Odasını toplamayan bir gence “senden adam olmaz!” gibi bir söylemle çıkışmak onun şahsına hakaret etmek olacağı için bu davranışı sürdürmesine ve aranızdaki ilişkinin bozulmasına sebep olacaktır. Odayı toplamama davranışı diğer tüm kişilik özelliklerinin yok sayılmasını gerektirmeyeceği gibi, odasını onun yerine toplamak da yine onun benliğini yok saymak ve sorumsuz olmasına fırsat vermektir. Çatışma esnasında duyguların durulmasına ve davranışın konuşulması için zaman verin.

6.Tartışmalarda eski defterleri açmayın.

Şimdi yaptığı bir hata yüzünden kendinizi haklı çıkarmak adına daha önceden çözümleyip rafa kaldırdığınız eski hatalarını yüzüne vurmaktan çekinin.  Bu durum gencin kendini daima suçlu hissetmesine sebep olur ve çatışmayı çözümsüzlüğe sürükler. Sorunları çözmek noktasında çareler aramak sorunların birikmesini engeller. Sorunlar sarmalında çıkmaza girmemek için sorunları biriktirmemeniz gerekmektedir.

7.Günlük hayatınızdaki stresin farkında olun ve akılcı yöntemlerle stres düzeyinizi azaltın.

Kendi içsel hesaplarınızın sorumlusu ve bu sorunların bedelini ödeyecek merci çocuğunuz değildir. Size karşı gelen gence iş yerinde neler yaşadığımı biliyor musun? “Sen evde yokken evde ne zorluklar yaşadığımdan haberin var mı?” gibi sorular çocuğun cevabını bilmediği sorulardır. Bu sorular çatışmayı çıkmaza sürükler.

8.Sık yapılan hatalı tutumlardan birisi de ergeni “tecrübesiz” olmakla suçlamaktır.

“Sen daha hayatının baharındasın! Hayatın ne olduğundan haberin yok!” gibi cümleler gencin benliğini yok saymaktır. Bu tutum da gencin çaresizlik ve suçluluğun içine itilmesine sebep olur.

nasihat-vermek

9.Gençler ile iletişimi koparmanın altın kuralı (!) “nasihat vermek”ten kaçınmalısınız.

“Ben senin yaşındayken gelin olmuştum. Ben senin yaşındayken para kazanmaya başlamıştım” gibi ifadeler ergen ile kuşak çatışması yaratmak için birebirdir. Her neslin farklı ihtiyaçları ve anlam kaynakları olduğunu bilmek, empati kurmak ve gereksiz çatışmaları engellemek noktasında kilit rol oynar.

10.Son yıllarda iletişimi koparan önemli hatalardan bir diğeri de “aşırı demokratik” aile tutumlarıdır.

“Biz çocuğumuzla arkadaş gibiyiz, her istediğini yaparız” fikriyle temellenen bir ebeveynlik tutumu göstermek ve gencin hatalı davranışlarını görmezden gelmek ona zarar vermektedir. Bu gençlerde sınır algısı yerleşmediği için diğer insanlara karşı sınırsız isteklerde bulunabilir ve karşılık alamadıklarında hayal kırıklığına uğrayabilir. Ayrıca sürekli kendilerini boşluk içinde hissederek riskli davranışlara meyletmesine yol açar.

Aslında hemen herkesin, bir eylemi gerçekleştirirken ve bir düşünceyi savunurken kendine göre haklı sebepleri vardır.

Çatışmalarda herkesin kendince haklı ve mantıklı bir sebebi vardır. Bir çatışmada kazan-kazan yöntemini seçmek buz pistinde kıvrak dansı düşmeden yapabilmek gibidir. Bu nedenle üç ana noktayı kulağınıza küpe yapmakta yarar var:

  • Haklı ya da haksız çatışmasına girmeyin.
  • Suçlu, sorumlu aramayın.
  • İyi niyet, kötü niyet değerlendirmesi yapmayın.
Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir