Çocuk Başarısızlıktan Neden Korkar?

11 Eyl 2016

Ekmeği, suyu gibidir oyun çocuklarda; hayatın küçük bir provasıdır. Uzun uzun binaların arasına hapsedilse de çocuklar, bir yolunu bulup bir araya gelmeye çalışırlar oyun dünyalarını renklendirmek için. Apartmanda kaç evin oyun yaşında çocukları varsa, bahçede buluşmak için heyecanla hazırlıklarını yaparlar. Kimisi annesinin sıcak sıcak hazırladığı zeytinli poğaçalarını, kimisi yeni fırından çıkmış fındıklı kurabiyelerini, kimisi de önceden hazırlanmış pidelerini kapıp iner bahçeye. Toplanan çocuklar senaryo bile yazmaya gerek duymadan gelişi güzel evciliklerine başlarlar. Hatta evin kedisi bile vardır oyunlarında. Çocuk bunlar, hep aynı şeyi oynayacak değiller ya; çabuk sıkılırlar. Yeni bir oyun bulalım derken yarışma düzenlenir aralarında. Ancak bir çocuk vardır ki yarışmaya yanaşmaz; sebebi ise “ya birinci olamazsam…” düşüncesidir.

Thankful-Thursday-The-Nut-House-Backyard-DIY-Custom-Wooden-Play-Set-4

Kaybetmekten korkmanın psikolojisi aslında çocukluk evresinde başlıyor. Öğrenilmiş çaresizlikten tutun, bedavadan edinilmiş başarılara kadar; anne babanın tutumları çocuğun bilinçaltında belli bir şema oluşturuyor. Sonuç ise, başarmaktan korktuğu için risk alamayan bir nesil…

Father and children playing soccer

Kimi anne-baba, çocuğuyla oynarken iyiliğini düşünerek bazı oyun hilelerine başvurur. Çocuğunun gönlü olsun ve üzülmesin diye yarışma tarzı oyunlarda hep kazanan taraf çocuk olur. Oysa iyi bir gözlemci olan çocuk, birinciliği hak ederek kazanmadığının farkındadır. Bu yüzden de şöyle bir algı oluşur “demek ki ben tek başıma başaramam.” Bu yüzden çocuk yarışmalardan uzak durarak, anne-baba gözünde iyi çocuk olarak kalmayı hedefler ve kaybetme korkusunun oluşturduğu psikolojik baskıdan kurtulmuş olur. Ancak ebeveynler çocuklarına hata yapabilme şansı verebilmelidir. Bugün yenilgiye uğramamış bir çocuk, yarın başkasıyla olan münasebetinde yaşadığı olumsuzlukla ya da yenilgiyle çok ağır darbeler alabilir. Anne-babalar çocuklarına başarıyı öğrettikleri kadar, başarısızlığı da öğretmelidirler.

egg-spoon_SChiang-56d9ff875f9b5854a9d9d35f

Bazen de anne-babalar, çocuklarının güzel hareketlerini ve küçük de olsa elde ettikleri başarılarını görmezden geldiklerinde veya takdir etmediklerinde çocuklarda risk alma korkusu oluşmaktadır. Ya da bir görevi tam olarak yerine getiremediklerinde, ailenin olumsuz tavrıyla karşılaşan çocuk, sorumluluk duygusu geliştiremediği gibi, risk alırken gerekli olan güven duygusunu da kaybetmektedir: “zaten başaramayacağım”. Ancak eğer çocuk bir işi tam olarak yerine getirememiş ise azarlamak yerine, sevgiyle model olmak gerekir. Başarıyı sürekli hale getirmeyi sağlamak için de sihirli sözcükler dediğimiz çocuklara abartılardan uzak güzel ifadeler sarf etmek, azim ve kararlılık duygularının güçlenmesine vesile olacaktır. Unutulmamalıdır; bugünün çocukları yarının büyükleridir…

Paylaş

International University of Sarajevo’da psikoloji bölümünden mezun oldu. Bir psikolog olarak hayatı okurken, Ankara Dost Fm radyosunda “Hayat Seferleri” programının yapım ve sunucusu olarak çalışmakta olup aynı zamanda tesetturgiyim.com’da yazılar yazmaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir