Psikolojik İlk Yardım Neden Gereklidir?

09 Ağu 2016

 

İlk yardım hayat kurtarır! diye çocukluğumuzdan bu yana hep duymuşuzdur. Doğru söze ne hacet? Bir trafik kazası, doğal felaket gibi kriz durumlarında yaralanan kişiye olay yerinde yapılan doğru müdahale hayat kurtarır. Ancak iş bilmeyip insanların başına üşüşmesi ve ilk yardım bilmeyenlerin olaya el atıp insanları sakat bırakmasından söz etmiyorum tabi ki!

Pek çoğumuz gerek ortaokulda, ehliyet alırken ya da üniversitede İLKYARDIM dersleri almışızdır. Suni teneffüs yapma, kalp masajı, turnike yöntemi ile kanama durdurma gibi ilk yardım müdahalelerini derste tatbik etmişizdir. Ancak bazı yaralar görünmezdir.  İşte tam da bu sebeple “psikolojik ilk yardım” görünmez yaralara müdahale etme noktasında vazgeçilmez bir yöntemdir!

Psikolojik ilk yardım travmatik bir olaya maruz kalan kurbanların normal fonksiyonlarını kaybetmeyi önlemek ve travma sonrası stresle başa çıkmalarını sağlamak amacıyla çocuklar, yetişkinler ve aile bireylerine uygulanabilen modüler bir terapi yaklaşımıdır (Akcanbaş,2016). Bir diğer ifadeyle PSİKOLOJİK İLK YARDIM BENLİĞİ PARÇALANMAKTAN KURTARIR!

ilkyardim-haberleri

TRAVMA SONRASI “SEN”, SEN DEĞİLSİN!

Travma tıp literatüründen psikolojiye geçmiş bir kavramdır. Tıpta kırık ve yaralanmalar travma olarak değerlendirilir. Travmalar tedavi olmadan iyileşmeyecek yaralardır. Nitekim psikolojide de travmalar böyledir. Travmatik olay yaşayan birisi artık aynı kişi değildir. Hava limanında patlamaya maruz kalan ya da 15 temmuz gecesi terörist eylemlere şahit olan kişiler artık aynı kişiler değildir.

HERKESİN BİR TRAVMA EŞİĞİ VARDIR!

Bir diğer ifadeyle herkesin travma limiti vardır. Kimisi trafik kazası geçirir, deprem geçirir, hayatına devam eder ve hiç bir problem yaşamaz. Kimisi ise merdivenden düşer bir daha sokağa çıkmaktan kaçınır. Sözün özü herkesin travmadan etkilenme biçimi farklıdır. Psikolojik ilk yardım kişilerin travma anında yaşadığı şoku patolojik bir yaraya dönüşmesini engellemeyi amaçlar. Bir diğer ifadeyle travmanın katlanılmaz acısını hafifletmeyi amaçlar, yarayı pansuman yapar.

DUYGULAR DİNAMİKTİR, DÜŞÜNCELER İSE KALICI!

Hiç bir duygu ilelebet sürmez. Bir haksızlık yaşadığınızda öfkelenirsiniz, ancak bu öfkeniz sonsuza dek sürmez. Bu yüzden askerde kavga eden erlerden mağdur olan şikayet dilekçesi vermesi için en az 48 saat süre gereklidir. Duygular devreye girdiğinde düşünceler askıya alınır. Duygunun şiddeti azaldıkça, düşünceler harekete geçer. Travma yaşadığınızda şiddetli olarak çaresizlik, korku ve öfke hissedebilirsiniz. Ancak zaman geçtikçe biraz daha sakinleşirsiniz ve duruma dair çıkarımda bulunursunuz. Dolayısıyla duyguların bu denli şiddetli yaşandığı anda kişiler mantıksız hareketlerde bulunabilir. Bu yüzden acilen yardım edilmesi, geri dönüşü olmayan ikinci zararlardan korunmak için hayati önem taşır.

ataturk-havalimani-patlamasi-olenlerin-isimlerijpg5Hw2NjYl

TRAVMA RUHUN KAZA YAPMASINA SEBEP OLUR!

Travma duvara çarpma etkisi yaratır. En yakın travmalardan birisi olan 15 temmuz gecesine dönelim… Bu gece dışarıda olan ve terörist saldırıya maruz kalan birisi, ertesi gün hiç bir şey olmadığı halde kan kokuları duyuyor olabilir, ansızın ağlama nöbetleri gelebilir,  saldırıya maruz kaldığı yere gitmekten çekinebilir, etrafında şehit olan birisi varsa ona yardım edemediği düşüncesiyle kendisini suçlayabilir, uykusuzluk ve ufacık bir seste irkilme yaşayabilir. Tüm bunların yanısıra psikolojik rahatsızlıklara yatkınlığı varsa bu durumlar panik atak krizlerine, deliriyormuş hisleri yaşamasına sebep olabilir. Bu yüzden travma soğumadan bir uzmanın psikolojik yardımda bulunması kişinin delirmediğini bütün bunları yaşamasının normal olduğunu anlamasına sebep olur.

PSİKOLOJİK İLK YARDIM ALMAK DEĞERLİ HİSSETTİRİR!

Her şeye rağmen koşulsuz, şartsız sizi ilgiyle dinleyen birisinin olması kime iyi gelmez ki? Sıcak bir gülüş, içten bir bakış ve her şeyi rahatça anlatabileceğiniz birisi size kendinizi iyi hissettirir.

TRAVMA SİNDİRİLMEMİŞ ZEHİRLİ DUYGULAR ZİNCİRİDİR!

Travmatik olaya maruz kalan birisi yoğun olarak olumsuz duygular yaşar  ve yoğun çaresizlik içinde kapana kısılmışlık hissiyle umudunu kaybedebilir. Kimisi de yaşadıklarını kahramanlık hikayeleri olarak abartarak altta yaşadığı yoğun duyguları maskeler. İki yönde de sindirilmemiş bir duygu vardır ve hayatta yaşanan ilk zorlukta insanın karşısına çıkıverir. Ancak Psikolojik ilk yardım alan kişi duyguları soğumadan paylaştığı için duygularını uyumlandırır. Bir sonraki aşamada uyum bozan olumsuz düşüncelere geçmesi kırılmış olur. Böylelikle zehirlenmeden bu olayı atlatmış olur.

TRAVMALAR RUHUN SİNSİ URLARIDIR!

Yıllarca geçmeyen alerjiler, bir türlü tedavisi olmayan ağrılar, bitmek bilmeyen sindirim problemleri… Genelde bu tür kronik rahatsızlıkları olanları doktorlar psikologlara gidin derler. Peki, neden bunu derler hiç düşündünüz mü? TRAVMALAR! Günlük yaşantıda benliğinizi tehdit eden ve sizi günlük hayattan 1 ay süreden fazla uzak tutan her olay bir travma niteliği taşır ve farkında olmadan bardak dolmaya başlar. Ve bir gün en olmadık zamanda çıkar. Bunun adı bazen panik atak olur, bazen alerji olur bazen de bel fıtığı… Aslında bunlar travmanın farklı yüzleridir. Hiç kimse bir günde bel fıtığı, alerji hastası ya da kronik kabız olmaz. Bunlar ruhunuzda bekleyen sinsi travma urlarıdır.

blog_emotional-first-aid

KİMLER PSİKOLOJİK İLK YARDIM YAPABİLİR?

Travmaya maruz kalan kişilerin hepsi aynı düzeyde etkilenmez ve bazı kişiler fişlenme, deli olarak etiketlenme korkusu gibi konular yüzünden psikolojik ilk yardım alma konusunda tepkili olabilir. Ancak büyük çoğunluğun fayda sağladığı düşünüldüğünde bunu öğrenmek şarttır. Psikolojik ilk yardım eğitimi alan kişiler bunu yapabilirler. Ancak travmaya maruz kalmış kişiler değil, travmanın yaşanmadığı yerden birisinin gelmesi gereklidir. Çünkü travmaya maruz kalan kişi objektifliğini koruyamayabilir.

Bu konuda farkındalığınız bir nebze olsun artmışsa bu yazı da amacına ulaşmış demektir. Unutulmamalıdır ki ” Bazı yaralar görünmezdir ve psikolojik ilk yardım kaliteli yaşamın anahtarıdır! “

 

[wa-wps]
Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir